Cồn Dầu, mùa thương khó kéo dài

11 Avr

Cồn Dầu, mùa thương khó kéo dài – Kỳ I

10/04/12 6:58 AM
Cồn Dầu, mùa thương khó kéo dài – Kỳ I

Người dân cứ kêu, cứ kiện, đã có công an và nhà tù, súng đạn. Những người dám cất tiếng nói, có đánh chết cũng chỉ biết ngậm ngùi chứ dám kêu ai. Trời thì xa, quan nha thì gần, mà quan nha thì được cầm trong tay súng đạn và quyết định tính mạng, tài sản của người dân bằng những tờ giấy có đóng hình quốc huy đỏ choét.

Sau hơn một năm kể từ lần cuối đến thăm và gặp bà con giáo dân Cồn Dầu, những thông tin về mảnh đất Cồn Dầu từ xa lạ đến thân quen đối với chúng tôi ngày càng nhức nhối. Mảnh đất đó rất xa lạ với chúng tôi, ở đó chúng tôi không có người thân, chẳng có họ hàng, không có bất cứ một quyền lợi nào của mình ở đó. Thế nhưng, chỉ đơn giản là mảnh đất đó có những giáo dân, đồng đạo của chúng tôi cũng như những công dân Việt Nam khác đang đau đớn trước nguy cơ bị đàn áp bạo tàn và Cồn Dầu có nguy cơ xóa sổ khỏi mặt đất này bởi một dự án của một vài cá nhân lắm tiền. Những ai đã một lần đi qua Cồn Dầu, chứng kiến thảm cảnh giáo dân và những người dân xung quanh đã chịu, thì chắc chắn sẽ khó có thể yên tâm xếp nó vào một góc ý thức mà không trăn trở. Từ đó, Cồn Dầu trở thành một địa danh luôn nhắc nhở chúng tôi nhớ đến họ. Tiếng kêu vô vọng của những người dân Cồn Dầu và lân cận đã cất lên, khi mạnh, khi yếu nhưng chưa thấm vào đâu những đớn đau, khốn khổ mà người dân Cồn Dầu đã phải chịu.

Anh Toma Nguyễn Thành Năm, người đã bị đánh đến chết tại Cồn Dầu ngày 3/7/2010

Đà Nẵng và những đổi thay

 

Chúng tôi trở lại Đà Nẵng lần này trên một chuyến xe đò chạy xuyên đêm từ Hà Nội, chiếc xe gồng mình chở chúng tôi đến Đà Nẵng khi đã khá trưa sau vài bận vỡ lốp. Tìm chỗ ăn và nghỉ ngơi sau một quãng đường xa, nhìn Thành phố Đà Nẵng có nhiều thay đổi so với những lần trước chúng tôi vào. Các tuyến phố giờ có thêm những tấm bảng cấm đánh giày, bán sách báo dạo, bán hàng rong… Những tấm biển nhắc chúng tôi rằng, những nơi này, những kẻ bần cùng đừng bén mảng đến mà kiếm ăn.

Đi quanh Thành phố Đà Nẵng một vòng, nhiều cơ ngơi mới được xây dựng, những chỗ ăn chơi, cưới hỏi và những kẻ lắm tiền mặc sức thỏa chí khoe khoang của cải bằng những công trình nhà cửa mới xây. Con đường Hoàng Sa nằm trải dài dưới nắng, vắng lặng và uể oải với vài người đang tắm nắng bên bãi biển. Những công trình khác vẫn đang xây, đa số là chốn ăn chơi, nhà hàng, nhà nghỉ sang trọng mà chắc chắn nhữ người nghèo chỉ đứng xa mà nhìn cũng đã thấy ngột.

Đà Nẵng đã thay đổi, nhìn vào Đà Nẵng với những con đường, những nhà hàng sang trọng, những khu ăn chơi nhảy múa, ít ai thấy được người dân nghèo Đà Nẵng ở đâu và đang sống cuộc sống ra sao. Mới đây, có tin Đà Nẵng cấm nhập cư những người đang ở nhà thuê, mượn, đang ở nhờ… Ông Nguyễn Bá Thanh, Bí Thư Thành ủy -Chủ tịch HĐND TP Đà Nẵng, cho rằng“điều này nhằm để nâng cao chất lượng dân cư TP, giảm ùn tắc và giảm cả tình trạng tội phạm do cư dân nhập cư gây ra”. Cũng đúng thôi, vì thứ dân cầu bơ cầu bất, nghèo đói và chất lượng kém kia khi đường cùng có thể thành trộm, cắp và quấy rầy miếng ăn, giấc ngủ của quan chức nơi này.

Có lẽ cứ đà này, một thời gian ngắn nữa thôi, quan chức Đà Nẵng sẽ không hề phải lo nạn tắc đường vì người dân hết cửa đến nơi sang trọng. Quan chức Đà Nẵng sẽ không bị quấy rầy bởi những bàn tay đen đúa bán vé số dạo, những chú bé đành giày nhớp nhúa sẽ không có cơ hội làm bẩn mắt các quan chức đang điểm tâm bữa sáng hoặc đang thưởng thức sơn hào hải vị trong những chốn sang trọng xa hoa kia.

Sinh thái hay biến thái?

Vượt qua cầu Hòa Xuân, chúng tôi vào làng Cồn Dầu. Đập vào mắt chúng tôi là những khu đất hai bên đường mới san vội vàng và vội vàng hơn là những biển phân lô nhanh chóng được cắm lên. Trên mạng, nhan nhản lời rao bán đất Cồn Dầu, Hòa Xuân và Cẩm Lệ. Những lô đất được rao bán với giá trên trời mà người dân ở đây tính rằng sau khi đất đai nhà mình bị “thu hồi” giải tỏa, muốn mua lại thì phải bỏ ra số tiền gấp 30 lần số tiền được “đền bù”. Nghĩa là anh có 30 mét vuông đất được chính quyền Đà Nẵng “đền bù” sẽ mua được 1 mét vuông đất của chính họ do Công ty Tư nhân Mặt Trời bán lại. Sự chênh lệch ấy đó là ý nghĩa của việc “đền bù” theo định nghĩa của nhà cầm quyền Việt Nam từ Bắc đến Nam và Đà Nẵng không là ngoại lệ.

Có lẽ trên thế giới này, chưa có nơi nào có từ “đền bù” có ý nghĩa hài hước như ở Việt Nam chúng ta.

Khu Sinh thái Hòa Xuân và giao dịch Bất động sản
Làng Cồn Dầu đang chìm và những khu đất vội vã san lấp, vội vã phân lô.

 

Thế mới biết, có gì buôn bán lãi bằng đất đai ở đây và vì sao người dân nhất định phải biến khỏi quê hương mình. Người dân cứ kêu, cứ kiện, đã có công an và nhà tù, súng đạn. Những người dám cất tiếng nói, có đánh chết cũng chỉ biết ngậm ngùi chứ dám kêu ai. Trời thì xa, quan nha thì gần, mà quan nha thì được cầm trong tay súng đạn và quyết định tính mạng, tài sản của người dân bằng những tờ giấy có đóng hình quốc huy đỏ choét.

Làng Cồn Dầu nhìn từ xa vào, gần như bị chìm ngập mất một nửa nhà cửa về độ cao bởi khu đất mới san và phân lô. Đứng ngoài đường nhìn vào, các ngôi nhà còn lại đều thấy như đã bị lấp hết tầng I. Tất cả đang dở dang và quá trình đấu tranh ở đây thật khó khăn, khốc liệt.

Ngay đầu làng, một tấm biển quảng cáo cỡ lớn về Khu Sinh thái Hòa Xuân và liên hệ bán bất động sản, đất đai. Tấm bảng cho biết rằng: Đây chẳng phải là công trình an ninh, quốc phòng gì hết, đơn giản đây chỉ là một dự án của những kẻ lắm tiền kết hợp với nhà nước dùng súng đạn cướp đất của dân bán lại cho dân mà thôi. Nhìn tấm bảng này và những mảnh đất đã được phân lô kéo dài dọc đường Cồn Dầu, chúng tôi nói đùa với nhau rằng “Đây là khu biến thái chứ không thể là sinh thái”.

Con đường dẫn chúng tôi vào Cồn Dầu hôm nay ngập tràn bụi đỏ và dất đỏ. Những người dân nơi đây len lỏi giữa bãi đất mênh mông tìm lối về làng.

(Còn nữa)

Hà Nội, ngày 9/4/2012

  • J.B Nguyễn Hữu Vinh

Nguồn: Blog J.B Nguyễn Hữu Vinh

 

Cồn Dầu, mùa thương khó kéo dài – Kỳ II

11/04/12 3:12 AM
Cồn Dầu, mùa thương khó kéo dài – Kỳ II

Cả làng không nghe tiếng chó sủa, không thấy bóng trẻcon đùa nghịch, không khí trong làng lạnh tanh và hoang vắng, người dân nhìn ngời lạ vào làng với con mắt cảnh giác và sợ hãi. Theo họ, thường người lạ vào đây, chỉ là công an, cán bộ hoặc những người vào tận nhà mình xem “đất đai của họ” mà mình đang ở(!) Những người dân ở đây cho chúng tôi biết: Đàn chó của làng đã bị tuyệt diệt bởi những nhóm người bí mật bắt đầu từ khi có nhiều công an vào khủng bố trong làng.

Chúng tôi vào làng Cồn Dầu trên lối mòn đầy bụi đỏ và khu đất mới san lấp cao ngập gần mái nhà. Con đường cũ đi qua những mảnh ruộng, những bờ đất không còn nữa, thay vào đó là những hố nước, ngậ đường và những ụ đất bên cạnh cánh đồng giữ nước bẩn tràn ra lênh láng.

Con đường trước đây hơn một năm vào làng, đã bị chặn lại bởi những khu đất tạo ra cảm giác chỉ cần một trận mưa, cả làng Cồn Dầu sẽ trở thành hồ nước. Đứng dưới đường làng, nhìn lên khu đất mới thấy được cách làm của những kẻ đi cướp đất của dân ở đây thật là khoa học. Không cần nói nhiều, không cần làm gì thì chỉ cần trời làm mưa lớn cũng đủ cho họ buộc phải lựa chọn sống hay chết chìm trong rác rưởi và nước bẩn.

Bên cạnh khu đất mới san nền phân lô là một ngôi chùa, ngôi chùa này nhìn cũ kỹ và rêu phong đã sát ngay mép của khu đất mới san. Nghe nói rằng chùa cũng đã được lệnh di chuyển để “thu hồi đất của nhà nước” và đang chuẩn bị phải chuyển đi.

Cuối những con đường làng Cồn Dầu là những ụ đất cao, làng Cồn Dầu thành vũng khi mưa

Ngôi chùa cổ bên làng Cồn Dầu cũng sắp phải tái định cư để chính quyền thu hồi đất

Làng Cồn Dầu không còn cảnh tượng một ngôi làng cổ như lần trước chúng tôi đến, thay vào đó là khung cảnh hoang tàn như nơi đây đang trong một cuộc chiến ở hồi khốc liệt. Những căn nhà đập phá dở dang bên cạnh ít ỏi những căn nhà trơ trọi còn lại. Những cây cối trong vườn bị chặt ngang cây, bị đốn ngã như vừa qua trận bão. Đây đó là những mảng tường, những nền nhà bị phá vỡ như muốn xóa đi nhanh chóng dấu tích một thời tồn tại ngôi làng cổ kính và đầm ấm. Nhiều khu vườn, căn nhà đã đập nhưng những cây cau, cây ổi vẫn đứng im như tiếc nuối một thời đã tôn tạo cho khu vườn nhà ai đó thêm trù phú và yên bình.

Nhiều cây dừa, cây cau bị đốn ngang lưng, gục ngã như vừa bị qua trận bom phá những năm chiến tranh ở quê tôi. Thỉnh thoảng, chúng tôi còn gặp những ngôi nhà còn nguyên vẹn trong những khu vườn mà nền đất dựng nhà được tôn cao hơn một mét, mới thấy được công sức người dân Cồn Dầu đã đổ ra bao đời nay lớn lao thế nào.

Giờ đây, đi trong làng Cồn Dầu cỏ hoang đã mọc cao ngập tràn ra cả lối đi, những nền nhà cũ và những khu vườn vốn trước đây được chăm chút từng ngày.

Những người chúng tôi đã từng gặp như gia đình anh Nguyễn Hữu Liêm, anh Lê Thanh Lâm, anhTrần Thanh Việt, chị Đào Thị Hồng Anh… không còn ở làng nữa, họ đã khiếp sợ và bỏ chạy đi lánh nạn đâu đó. Những người còn lại nhìn chúng tôi ngờ vực ban đầu, sau khi biết chúng tôi đã từng đến Cồn Dầu trước đây, họ mới giãy bày tâm sự u uất của họ.

Cả làng không nghe tiếng chó sủa, không thấy bóng trẻ con đùa nghịch, không khí trong làng lạnh tanh và hoang vắng, người dân nhìn ngời lạ vào làng với con mắt cảnh giác và sợ hãi. Theo họ, thường người lạ vào đây, chỉ là công an, cán bộ hoặc những người vào tận nhà mình xem “đất đai của họ” mà mình đang ở(!) Những người dân ở đây cho chúng tôi biết: Đàn chó của làng đã bị tuyệt diệt bởi những nhóm người bí mật bắt đầu từ khi có nhiều công an vào khủng bố trong làng. Công an không chỉ làm việc ban ngày, mà cứ đến khoảng giữa đêm thì mới vào từng gia đình neo đơn, cô độc để giở bài kiểm tra hộ khẩu, hộ tịch rồi ngồi giảng giải về đường lối quang vinh của đảng, chính sách của nhà nước và cuối cùng là ép dân bỏ nhà ra đi.

Một bà già tiếp chúng tôi trong ngôi nhà cuối làng, ngôi nhà của bà với hàng cau thẳng tắp như hàng kiêu binh đón chúng tôi vào căn nhà trơ trọi còn lại. Căn nhà khá đẹp và mới làm xong chưa lâu. Bà cho biết: Cứ đến tối, khoảng 8 đến 10giờ là công an vào gõ cửa. Không mở cửa là chống người thi hành công vụ, mở cửa là những màn khủng bố tinh thần. Hết chuyện phải di chuyển nhà cửa lại đến chuyện hỏi con cái đi đâu? Bà cho biết, khi con trai bà bị bắt bà lên tận Công an Cẩm Lệ đề nghị thả con bà ra vì con bà vô tội. Công an trả lời là con bà đã lớn, nó phải chịu trách nhiệm độc lập mà bà không can thiệp được. Thế nhưng, khi con bà hoảng sợ và bỏ trốn khỏi làng thì công an lại vào hạch sách yêu cầu bà cho biết con bà đi đâu, làm gì và ở chỗ nào? Bà trả lời bà không biết thì công an bảo bà phải chịu trách nhiệm (?). Đúng là pháp luật của ta cũng có điều hay, nó sẽ được sử dụng tùy thuộc vào hoàn cảnh và ý muốn của người thi hành. Đấy là đặc thù của nền Pháp quyền Xã hội chủ nghĩa chăng?

Những người dân Cồn Dầu cho chúng tôi biết: Thời gian gần đây, công an, chính quyền liên tục vào ép buộc giáo dân phải sớm nhận tiền đền bù để biến khỏi làng. Thậm chí không chỉ giáo dân mà cha xứ cũng bị tình trạng gây sức ép liên tục buộc phải nhận ký vào quyết định đập phá Thánh Giá nơi Nghĩa trang. Nhưng, tâm tình người dân nơi đây là họ muốn được trụ lại, sống lại nơi chôn rau cắt rốn của mình với ngôi Thánh đường quen thuộc và đầm ấm. Mặt khác, họ biết những gì đang đợi họ phía trước sau khi họ nhận tiền đền bù và bàn giao nhà cửa vườn tược cho nhà nước.

Nhiều người đã nhận đền bù và ra đi, nhưng đã không đủ sức để kiếm sống bằng một nghề mới giữa đô thị Đà Nẵng đang dần dần xua đuổi những người nghèo và dân nhập cư. Nhiều gia đình đã phải về gom góp lại tấm tôn, mảnh ván, tấm lều bạt để sống qua ngày tại đây.

Tan hoang Cồn Dầu

Những vết tích còn sót lại

Ngôi nhà còn bám trụ lại ở Cồn Dầu

Người Cồn Dầu về che tạm nơi sống qua ngày

Một mình bà ở nhà, đêm đêm công an đến kiểm tra và làm việc

Cánh đồng đã từng xanh tốt của Cồn Dầu hôm nay

Nhiều hộ cho biết, nhà cầm quyền ở đây khá vui tính trong cách làm việc, ngoài chuyện ép buộc người dân đến mức bỏ nhà bỏ cửa ra đi, thì họ bán đất tái định cư theo suất. Nơi được cấp đất tái định cư là một nơi đã từng làm nghĩa trang nào đó mà tôi không có dịp đến xem được. Người dân cho chúng tôi biết, có nhiều người đến đó nhưng không thể ở đó được vì vấn đề tâm linh, không thể mình ở trên mồ mả của người khác. Ngoài vấn đề đó thì khi bán đất định cư có thể mua lại. Nhưng, tiền đâu để xây dựng cơ ngơi và ổn định cuộc sống ở đó. Cuộc sống con người đâu chỉ cần có một chỗ cắm dùi mà thôi? Trái lại cuộc sống của họ là tổng hợp của các mối quan hệ, cách làm ăn, thói quen và văn hóa đã bao đời nay xây đắp nên làng Cồn Dầu cổ kính. Xa môi trường đó, họ không sống được, nhất là khi Đà Nẵng đang chỉ chuộng những công dân chất lượng cao, thì người dân Cồn Dầu càng không phải là đối tượng dễ sống.

Nhưng, trở về hay ở lại, thì cuộc sống của người dân Cồn Dầu hôm nay cũng là bài toán cả hàng ngàn người không tìm ra lời giải. Ruộng đồng bị chiếm cướp và san lấp phân lô. Những thửa ruộng chưa được thể thu hồi thì cả mấy mùa qua cũng không thể cấy trồng được như trước. Nguồn nước bị chặn lại bởi sự đào bới và đất lấp. Nước ô nhiễm tha hồ chảy về và đọng lại xung quanh Cồn Dầu, gây ngập úng ruộng đồng, đường sá…

Như vậy con đường sống của người dân đã bị cắt đứt.

(Còn tiếp)

Hà Nội, ngày 11/4/2012

  • J.B Nguyễn Hữu Vinh

Nguồn: Blog J.B Nguyễn Hữu Vinh

 

Laisser un commentaire

Entrez vos coordonnées ci-dessous ou cliquez sur une icône pour vous connecter:

Logo WordPress.com

Vous commentez à l'aide de votre compte WordPress.com. Déconnexion / Changer )

Image Twitter

Vous commentez à l'aide de votre compte Twitter. Déconnexion / Changer )

Photo Facebook

Vous commentez à l'aide de votre compte Facebook. Déconnexion / Changer )

Photo Google+

Vous commentez à l'aide de votre compte Google+. Déconnexion / Changer )

Connexion à %s

%d blogueurs aiment cette page :